Γεννήθηκα στην Μάνη. Σπούδασα θέατρο και φιλολογία. Το 2007 ίδρυσα το Θέατρο Τέχνης Εκάτη που δουλεύει για τον πολιτισμό και την εξύψωση του θεατρικού ιδεώδους με συνεχή θητεία στο κλασικό ρεπερτόριο. Έχουν παιχτεί σε Αθηναϊκές σκηνές θεατρικά μου έργα. Έχω διασκευάσει και σκηνοθετήσει έργα μεγάλων κλασικών συγγραφέων. Έχουν εκδοθεί 7 ποιητικές συλλογές , έχει συνεργαστεί με διάφορα έντυπα γράφοντας δοκίμια λογοτεχνική και θεατρική κριτική.

Βαλεντίνη Λουρμπά

Σκηνοθέτης 

ΒΑΛΕΝΤΙΝΗ ΛΟΥΡΜΠΑ: «Ο ΕΡΩΤΑΣ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΤΑ ΑΝΩΤΕΡΟΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΟΥ»

Η one of a kind θεατράνθρωπος Βαλεντίνη Λουρμπά αντιμετωπίζει το θέατρο ως «μάγμα ψυχικού ηφαιστείου» που αναμοχλεύει τα βάθη της ύπαρξης και την ωθεί σε μια αδιάκοπη αναζήτηση του ωραίου, του αληθινού, του υψηλού.

Ποιήτρια του σκηνικού φωτός και της ανθρώπινης ψυχής, η σκηνοθέτιδα και ηθοποιός που (και) φέτος ανεβάζει στο «Εκάτη» τον αγαπημένο της Ίψεν, μιλά στο Infowoman για τη μέθεξη, τη φιλαυτία, τη δημιουργία, τον έρωτα που δεν εξηγείται. Κυρίως, όμως, για τη γοητεία που διαθέτει το να ζεις με στιβαρό παρόν και άγρυπνη ευαισθησία.

Έχετε πει ότι το θέατρο εξακολουθεί να σας μαγεύει, ως μάγμα ψυχικού ηφαιστείου το αντιμετωπίζετε. Πότε καταλάβατε ότι είστε προορισμένη για Εκείνο;

Αρχικά, το θέατρο αναδεικνύει τους ιριδισμούς των ψυχικών μου υποστρωμάτων, με διδάσκει να μαθαίνω, να διερευνώ τον εαυτό μου και να διεισδύω στο βάθος του, να αντιλαμβάνομαι τα ψυχικά του θέματα, εκείνα που τον απαρτίζουν και τον επικυρώνουν, και εκείνα που τον προσωδούν και τον ακυρώνουν. Με στρέφει προς το βάθος του και στην άσκοπη περιπλάνησή του, από τις σκόρπιες ακρωτηριασμένες μνήμες του. Με μαθαίνει να συγκολλώ τους συλλογισμούς μου, ανατέμνει τη σκέψη μου, μετασχηματίζει το ελάσσον σε συγκλονιστικό.

Ξέρετε, όταν έφευγα από την αίθουσα μιας παράστασης, η φαντασία μου διασκέλιζε, συνέθετε, προέκτεινε, ανέπλαθε και ανασύνθετε το έργο και έφτιαχνε ένα παλίμψηστο ιδεών, που το επεξεργαζόμουν τη νύχτα, ενώ ήμουν παιδί ακόμα.

 Εάν δεν κάνατε θέατρο, παραστάσεις, σκηνοθεσίες, πού αλλού θα μπορούσατε ενδεχομένως να σας δείτε; Σε ποιο άλλο επάγγελμα, ιδιότητα, κατάσταση;

Η συγγραφή είναι η δραπέτευση από τον εαυτό μου και την προσωπικότητά μου, και γίνομαι ένας άλλος. Το να έχεις τη φιλία ενός ποιητή είναι χάρισμα θεών — μου το είχε πει και το είχα αποθησαυρίσει από τη συναναστροφή μου με τον Βιργίλιο. Η ποίηση για μένα δεν είναι σκοπός, αλλά ξεχείλισμα πάθους.

 Έχετε αγαπημένο θεατρικό έργο; Συγγραφέα συγκεκριμένο;

Ο Σαίξπηρ είναι η μεγαλύτερη ζαριά που έριξε η ανθρωπότητα. Αγαπημένα είναι όλα τα έργα που παράγουν το άρτιο, το δομημένο, το υψηλό και περιέχουν ακρίβεια, δύναμη, στίλβη νοημάτων και εκπέμπουν μέγεθος και μεγαλοσύνη.

 Διαβάζεται το θέατρο; Τι λέτε επ’ αυτού;

Η νοηματική νομοτέλεια συνδέει τις λέξεις, παίρνουν σάρκα και οστά και γίνονται ρόλοι. Οι ηθοποιοί μεταδίδουν τα υψηλά νοήματα και δημιουργείται θεατρική μέθεξη.

 Ποια είναι η σχέση σας με τις άλλες τέχνες; Γνωρίζω ότι, συχνά, επιμελείστε τη μουσική των παραστάσεων που σκηνοθετείτε. Γράφετε; Τραγουδάτε;

Έχω δυσκολία να διαδίδω ό,τι γράφω, γιατί «ποιητής» είναι το μεγαλύτερο όνομα που μπορεί να έχει κάποιος.

 Πότε ερωτευτήκατε τελευταία φορά; Σας έχει σημαδέψει;

Ερωτευμένη εις το διηνεκές. Ο έρωτας είναι πάντα ανώτερος του αντικειμένου του, όσο υψηλό κι αν είναι αυτό. Το αντικείμενό του δεν μπορεί ποτέ να τον εξηγήσει ή να τον δικαιολογήσει: υπάρχει στον έρωτα ένα «επί πλέον», υπάρχει κάτι αδικαιολόγητο — είχα διαβάσει στον Πλωτίνο.

 Ποιο είναι το πολυτιμότερο πράγμα στη δική σας ζωή και ποιο το επίτευγμά σας εκείνο για το οποίο αισθάνεστε μεγάλη υπερηφάνεια και χαρά;

Το στιβαρό παρόν.Το ότι έχω καταφέρει να περιορίσω τη φιλαυτία μου.

 Πώς είναι η καθημερινότητα της Βαλεντίνης εντός, εκτός και επί τ’ αυτά του θεάτρου;

Παρακολουθώ τις εσωτερικές μου εξελίξεις, χαλιναγωγώ τη φαντασία μου, περιορίζω την εκτεταμένη ψυχή μου, εκστασιάζομαι από την ανάπτυξη των λουλουδιών, κοιτάζομαι στον καθρέφτη, φοράω τις μακριές φούστες μου, περιδιαβάζω τους δρόμους και εξερευνώ μια πραγματικότητα που δεν καθορίζεται. Προστατεύω με το βλέμμα μου τους ανέστιους, τις πόρνες, τους μόρτες — τραγικοί μέσα από τις αυταπάτες τους, δήμιοι και θύματα του εαυτού τους.

 Φέτος, ανεβάζετε στο «Εκάτη» δύο από τα λιγότερο γνωστά έργα του Ίψεν. Με τι κριτήριο το επιλέξατε και τι είναι αυτό που σας μαγνήτισε εσάς προσωπικά από τα συγκεκριμένα κείμενα;

Ανατέμνει σέβας. Θα αναλύσουμε με την ομάδα μου το κραταιό έργο και, με ενδελέχεια, θα εισδύσουμε στο ζωτικό ψεύδος, στα ιψενικά τρίγωνα, στη χαμέρπεια, στη φθορά, στην κατ’ επίφαση ηθική, στην κληρονομικότητα, στην αναζήτηση του ιδεώδους. Οι παραστάσεις «Τζων Γαβριήλ Μπόρκμαν» και «Ρόσμερσχολμ-Άσπρα άλογα» είναι αριστουργήματα του Henrik Ibsen, δραματικά έργα που αναδεικνύουν τις πολυπλοκότητες της ανθρώπινης ψυχής και τις σχέσεις που λειτουργούν και υφίστανται μέσα σε μια οικογένεια, την οποία επηρεάζουν-συχνά-με ανατρεπτικό τρόπο.

 Ποια είναι τα σχέδιά σας αυτή την εποχή; Κάνετε σχέδια και όνειρα ή, όπως συχνά λένε οι άνθρωποι του χώρου σας, ζείτε στο παρόν αποκλειστικά;

Η νεότητα να είναι μια πνευματική κατάσταση, να με προστατεύει ο έρωτας από τον χρόνο και να κερδίζω τη μάχη για αυτοεκτίμηση, νόημα και σημασία-και το Θέατρο «Εκάτη» να προοδεύει.

ΒΑΛΕΝΤΙΝΗ ΛΟΥΡΜΠΑ: Η ΨΥΧΗ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΕΚΑΤΗ – ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗ ΣΠΥΡΙΔΩΝΙΑ ΚΡΑΝΙΩΤΗ

Η ηθοποιός και σκηνοθέτις Βαλεντίνη Λουρμπά, καλλιτεχνική διευθύντρια και ιδρύτρια του Θεάτρου Εκάτη, υπηρετεί εδώ και 15 χρόνια το κλασικό θεατρικό ρεπερτόριο και σκηνοθετεί αξιόλογες παραστάσεις.

Όπως λέει η ίδια, «το Θέατρο Εκάτη επιμένει σε δύσκολους καιρούς να είναι οπαδός των μεγάλων συγγραφέων και να γοητεύεται από την απολυταρχία και την ποίησή τους».

Το Θέατρο Τέχνης Εκάτη, το οποίο βρίσκεται στην πλατεία Κυψέλης, δουλεύει για τον πολιτισμό και για την εξύψωση του θεατρικού ιδεώδους και αποτελεί στολίδι για την περιοχή, χωρητικότητας 80 θέσεων, που θέλγεται να ξετυλίγει και να διεισδύει στα σπουδαία κλασικά κείμενα.

«Μαγεύομαι να αναλύω τα κείμενα και με ενδελέχεια να εισδύω στην αναζήτηση του

ιδεώδους – χαρακτηριστικά των έργων των μεγάλων δραματουργών και ποιητών» αναφέρει στο zougla.gr η Βαλεντίνη Λουρμπά με αφορμή την παράστασή της «Ο Χορός του Θανάτου», του Αυγούστου Στρίντμπεργκ, η οποία θα ανέβει τον Φεβρουάριο στο Θέατρο Τέχνης Εκάτη.

Η ίδια συμπληρώνει: «Η τάξη και η αρμονία είναι βασικές προϋποθέσεις που χωρίς αυτές μια δημιουργική πράξη δεν μπορεί να συντελεστεί. Έχω ζήσει στιγμές καλλιτεχνικής ευδίας, και αφοσίωσης από συνεργασίες, αλλά έχω υποστεί και αχαριστίες, μικρότητες, προδοσίες, εκβιασμούς και διαψεύσεις».

Η αξιόλογη καλλιτέχνις αποκαλύπτει, επίσης, στο zougla.gr τι της αρέσει να κάνει όταν δεν

εργάζεται και τι ονειρεύεται για την καλλιτεχνική της διαδρομή…

Με ποια κριτήρια επιλέγετε κάθε φορά τα έργα που σκηνοθετείτε;

Στόχος μας είναι η ποιότητα και το υψηλό επίπεδο των παραστάσεων. Το Θέατρο Εκάτη δουλεύει για τον πολιτισμό και για την εξύψωση του θεατρικού ιδεώδους.

 Βλέποντας τα έργα που έχετε επιλέξει τα τελευταία χρόνια, φαίνεται πως σας απασχολεί ιδιαίτερα η ανάδειξη των μεγάλων δραματουργών και ποιητών. Ποιο πεδίο θέλετε να ερευνήσετε περισσότερο;

Όραμά μας είναι η ανάδειξη της ευφυΐας, το μέγεθος των μεγάλων κλασικών και το δέος που τους ακολουθεί. Το Θέατρο Εκάτη έχει θητεία στο κλασικό ρεπερτόριο και βασίζεται στη δύναμη και στην ακτινοβολία που εκπέμπουν οι μεγάλοι κλασικοί χωρίς να αλλοιώνει και να επεμβαίνει με εντυπωσιασμούς και καινοτομίες στη δύναμή και στο κύρος τους.

Μπορεί τελικά το θέατρο, μέσα από το κλασικό ρεπερτόριο, να μας βοηθήσει να αποκτήσουμε ενσυναίσθηση και να βελτιωθεί ο τρόπος με τον οποίο βλέπουμε τους άλλους;

Η τέχνη είναι έκλαμψη, αναδύει τη λάμψη από μέσα μας, καταργεί το προσωπικό μας σκοτάδι, εξυψώνει, εξελίσσει, σπάει τα προσωπικά μας φράγματα, τείνει προς κίνητρα ανώτερα. Διδάσκουμε τους άλλους με τον μόχθο μας, αλλά και μαθαίνουμε από τους άλλους, γιατί βλέπουμε από τον ίδιο φακό προσήλωσης.

Είστε ηθοποιός και σκηνοθέτις. Με ποια ιδιότητα νιώθετε πιο ολοκληρωμένη

Του σκηνοθέτη. Μαγεύομαι να αναλύω τα κείμενα και με ενδελέχεια να εισδύω στην αναζήτηση του ιδεώδους – χαρακτηριστικά των έργων των μεγάλων δραματουργών και ποιητών.

Αν υποθέσουμε ότι η ηθοποιία είναι ένα παιχνίδι προσαρμογής χαρακτήρων: Είναι ο ηθοποιός που «φοράει» τον χαρακτήρα του στον ήρωα ή ο ήρωας στον ηθοποιό; Ποιος έρχεται περισσότερο στα μέτρα του άλλου;

Ο ηθοποιός δεν πρέπει να εικονογραφεί μια πράξη της ψυχής, αλλά να την επιτελεί. Βρίσκεται αντιμέτωπος με μια ακραία εκλογή. Η πράξη αυτή δεν μπορεί να υπάρξει αν ο ηθοποιός είναι φιλάρεσκος και ενδιαφέρεται για τη γοητεία του. Το ουσιώδες είναι να μη φτιάξει ένα μαγικό κουτί με τεχνάσματα.

Οι συνεργασίες παίζουν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη ενός καλλιτέχνη. Εσείς είστε ευχαριστημένη από τις μέχρι τώρα συνεργασίες σας;

Η τάξη και η αρμονία είναι βασικές προϋποθέσεις που χωρίς αυτές μια δημιουργική πράξη δεν μπορεί να συντελεστεί. Έχω ζήσει στιγμές καλλιτεχνικής ευδίας, και αφοσίωσης από συνεργασίες, αλλά έχω υποστεί και αχαριστίες, μικρότητες, προδοσίες και εκβιασμούς και διαψεύσεις.

Υπάρχει κάποιος ρόλος που επιθυμείτε να ερμηνεύσετε και κάποιο έργο να σκηνοθετήσετε;

Δεν επιθυμώ να ερμηνεύσω κανέναν ρόλο, αλλά θέλω να διασκευάσω και να σκηνοθετήσω κείμενα μεγάλων ποιητών και να αναδειχθούν τα τεράστια νοήματά τους και το μέγεθος του βεληνεκούς τους.

Το Θέατρο Εκάτη κλείνει τα 15 χρόνια λειτουργίας. Τι προσδοκίες είχατε στο ξεκίνημά του;

Πρέσβευε τον σεβασμό, τη σοβαρότητα, την ακρίβεια και την επιρροή που παράγει το άρτιο, το δομημένο, το βαθύ και το σπουδαίο που επιβάλλεται με τη μεγαλοσύνη του. Το Θέατρο Εκάτη επιμένει σε δύσκολους καιρούς να είναι οπαδός των μεγάλων συγγραφέων και να γοητεύεται από την απολυταρχία και την ποίησή τους.

Ποιοι είναι οι στόχοι σας για το μέλλον; Πώς θα θέλατε να είναι το θέατρο;

Να υπηρετήσω το ποιοτικό θέατρο, να μην κάνω αισθητικές παραβάσεις, να συναδελφώνομαι με όλα τα μέλη του θιάσου και να επανέλθουν η στοχαστική ψυχή και τα υπονομευμένα ιδεώδη στο θέατρο.

Πιστεύετε θα μπουν όρια και για τις νέες γενιές θα είναι καλύτερες οι συνθήκες εργασίας στο θέατρο αλλά και σε όλους γενικά τους εργασιακούς χώρους;

Τα ανθρώπινα δικαιώματα πρέπει να αρχίζουν με τις πράξεις παρά με τις διακηρύξεις και χωρίς συστατικά πιστοποιητικά για τους εαυτούς μας.

Πώς θα περιγράφατε τον εαυτό σας εκτός σκηνής σε κάποιον που θα ενδιαφερόταν να σας γνωρίσει; Τι σας αρέσει να κάνετε όταν δεν εργάζεστε;

Να ακούω κλασική μουσική, να διακοσμώ χώρους, να φροντίζω τα λουλούδια, να φοράω καπέλα και ωραία φορέματα, να πηγαίνω στις παραστάσεις, στα κονσέρτα, στα καφέ, να περιδιαβάζω τους δρόμους και να πηγαίνω στα παλαιοπωλεία.

Στην καθημερινότητά σας τι σας δίνει χαρά και από πού αντλείτε για να είστε καλά;

Να έχω υγεία, νηνεμία, μερικά χρήματα, να πηγαίνει καλά το θέατρο καλλιτεχνικά και εισπρακτικά, να απεμπολώ τη φιλαυτία μου να δίνουμε στους άλλους, και να μην έχω υπερφίαλες αξιώσεις.

Τι ονειρεύεστε για την καλλιτεχνική σας διαδρομή;

Να παραμείνω καλλιτέχνις.

Κουβεντιάζοντας με τη Βαλεντίνη Λουρμπά (Θέατρο Εκάτη)

Σήμερα έχουμε την ιδιαίτερη χαρά και τιμή να φιλοξενούμε στο Παλκοσένικο την κυρία Βαλεντίνη Λουρμπά,

Σκηνοθέτιδα και καλλιτεχνική διευθύντρια του Θεάτρου Εκάτη. Κυρία Λουρμπά σας καλωσορίζουμε στο Παλκοσένικο!

Τιμή μου η συνομιλία μαζί σας.

Έχετε μια μακρόχρονη ενασχόληση με το θέατρο. Υπήρξε κάποια στιγμή ορόσημο στη ζωή σας, κατά την

Οποία αποφασίσατε πως θέλετε να ασχοληθείτε με το θέατρο; Μιλήστε λίγο για την πορεία σας αυτή.

Όταν παρακολουθούσα μια παράσταση συνταυτιζόμουνα με την πραγματικότητα του ήρωα, εγκατέλειπα την δική μου, και σε δύο ώρες είχα ζήσει μια ολόκληρη ζωή. Δενόμουν με την ανασύνθεση της, την προέκτεινα, την ανέτεμνα, την ανέπλαθα, της έδινα μορφή ονείρου και με απομάκρυνε από τη συμβατικότητα και τις δυσκολίες της εφηβικής μου ζωής. Και η λύπη μιας μοναξιάς συνόδευε την επιστροφή μου στο σπίτι.

Τι ήταν αυτό που σας οδήγησε το 2007 στην ίδρυση του Θεάτρου Εκάτη;

Η τέχνη του θεάτρου διέπεται από το πάθος της γνώσης .Η ευγλωττία των κλασικών συγγραφέων τροφοδοτούσε την σκέψη μου, εξήγειρε τη σκέψη μου, ωθούσε δύναμη στην διάνοιά μου, θαύμαζα το στοχαστικό τους ρου, που απέρρεαν τα σπουδαία κείμενά τους .Δημιούργησα το θέατρο Εκάτη, που θητεύει στο κλασικό ρεπερτόριο και βασίζεται στη δύναμη και την ακτινοβολία που εκπέμπουν τα σπουδαία κλασικά κείμενα, χωρίς να αλλοιώνει και να επεμβαίνει με εντυπωσιασμούς και καινοτομίες το κύρος τους.

Μετά την “Αγριόπαπια” στο πρώτο μισό της θεατρικής περιόδου, συνεχίζετε με τον Τζων Γαβριήλ Μπόρκμαν” στο ρεπερτόριο του θεάτρου. Τι σας ώθησε στην επιλογή του συγκεκριμένου έργου;

Το gloria mundi (η δόξα που πέρασε). Ο Τζων Γαβριήλ Μπόρκμαν, τραπεζίτης που οι ενέργειές του βύθισαν την πόλη του στο οικονομικό χάος, εξέτισε ποινή πενταετούς φυλάκισης και στη συνέχεια κλείστηκε για οχτώ χρόνια στον πάνω όροφο του σπιτιού του, χωρίς καμία επικοινωνία με τη σύζυγό του, η οποία ζει στον κάτω όροφο και ακούει διαρκώς τα βήματα του· πάνω, κάτω, συνέχεια. Η σύζυγος, η Γκούνχιλντ, μετά τη μεγάλη ντροπή που έπληξε το γόητρο, την οικονομία και την τιμή της οικογένειας, σε ένα μόνο ελπίζει· στην αποκατάσταση του ονόματος, πράγμα που θα το πετύχει μέσω του γιου της, του Έρχαρτ, τον οποίο βλέπει σαν Μεσσία. Η δίδυμη αδελφή της, η Έλλα, είναι η πρώτη αγάπη του Μπόρκμαν, την οποία όμως άφησε για να παντρευτεί την Γκούνχιλντ και να γίνει ο τραπεζίτης, επειδή το διακύβευμα ήταν ή την Έλλα ή την Τράπεζα.* Η υπέρμετρη φιλοδοξία του, η αυταρχικότητά του, η δύναμη, ο δεσποτισμός του και η συντριβή του όξυναν την επιθυμία μου να διεισδύσω στην εσωτερική ζωή του Τζων Γαβριήλ Μπόρκμαν.

Ποια θεωρείτε πως είναι τα στοιχεία στο ιψενικό έργο, που το κάνουν τόσο επίκαιρο στις μέρες μας;

Η ψυχογραφική του δύναμη είναι μεγίστη και τα έργα του έχουν υφή τραγωδίας και είναι ευαγγέλιο κατά της συμβατικής κοινωνίας. Είναι ένας προφήτης που φυλάττει αφύλαχτα τα οράματα και τα όνειρα που έχει εντός του. Ξεσπά ενάντια στη ματαιότητα και τη χυδαιότητα των γύρω του.

Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε να αυξάνονται οι προσπάθειες ανεβάσματος κλασικών θεατρικών έργων με μεταμοντέρνες προσεγγίσεις. Ποιες είναι οι δικές σας σκέψεις αναφορικά με αυτή την επιλογή;

Τις αποδοκιμάζω, γιατί τα έργα παίρνουν μορφή ασπόνδυλη, αδυνατίζει η δομή τους και ανατρέπεται η πολύτιμη και σπάνια δραματική οικονομία και σύλληψη.

Τα παιδιά και οι έφηβοι πιστεύετε πως μπορούν να αναμετρηθούν με κραταιά κείμενα του κλασικού ρεπερτορίου και να ψυχαγωγηθούν από μια παράσταση, όπως ο “Τζων Γαβριήλ Μπόρκμαν”; Θα προτείνατε σε γονείς να φέρουν μαζί τους τα παιδιά τους;

Το μεγάλο μελλον ενός λαού θα υπάρξει στην καλλιέργεια και την ανάπτυξη του. Πρέπει να απομακρυνθέί από την ευτελή και απατηλή σκέψη. Οι γονείς πρέπει να αμυνθούν και να γίνουν ταγοί των υψηλών συλλογισμών και να υπογραμμίζουν τα κραταιά κλασικά κείμενα.

Πώς υποδέχεται τα κλασικά ανεβάσματα σπουδαίων θεατρικών έργων το θεατρόφιλο κοινό της Αθήνας;

Ο θεατής θέλει να κατανοεί γιατί το θέατρο στον τομέα των κλασικών αριστουργημάτων του, δεν είναι μόνο η μαγεία, τα ωραία κοστούμια, τα σκηνικά και η κίνηση. Ο θεατής θέλει να καταλαβαίνει το δράμα των ηρώων. Το κοινό θέλει να αντικατοπτρίζει μέσα στα κλασικά έργα την εσωτερική ζωή του. Υπάρχει μια μνήμη που συντηρεί όλα αυτά.Αυτή τους υποχρεώνει να υποδεχθούν το αριστούργημα.

Εδώ και περίπου δύο δεκαετίες συνεργάζεστε σταθερά με μία άρτια στελεχωμένη ομάδα θεατρικών ηθοποιών. Πόσο σημαντικό είναι για μια παραγωγή να γνωρίζει πως μπορεί να εμπιστευτεί ένα καλλιτεχνικό δυναμικό, ικανό να στηρίξει την κάθε της προσπάθεια;

Η λειτουργία του έργου τεχνουργείται στην διάρκεια των προβών με εκατέρωθεν δυσκολίες. Τα χτυπήματα στο θέατρο δεν είναι μόνο σωματικά. Το θέατρο είναι επάγγελμα που έχει οικοδομηθεί πάνω σε μία συνεχή απόρριψη. Πρέπει να αποδεικνύεις στον εαυτό σου ξανά και ξανά. Ο Πλάτων ξεκινάει δημιουργώντας με το μυαλό του μια ιδανική πολιτεία, η οποία έχει ως βασικό λόγο ύπαρξης την ευδαιμονία. Όχι την ευδαιμονία κάθε ατόμου ξεχωριστά, ή την ευδαιμονία μιας τάξης, αλλά την ευδαιμονία ολόκληρης της πόλης.

Θα θέλατε να προσθέσετε κάτι περαιτέρω, κάτι που δε σας ρώτησα και επιθυμείτε να μοιραστείτε μαζί μας;

“ΜΟΝΟ ΤΟ ΚΡΙΤΙΚΟ ΠΝΕΥΜΑ ΕΙΝΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ”

Κυρία Λουρμπά, σας ευχαριστούμε θερμά για τη χαρά και την τιμή να σας έχουμε μαζί μας στο Παλκοσένικο και σας ευχόμαστε καλή επιτυχία στην παράσταση, η οποία ανεβαίνει στο Θέατρο Εκάτη, κάθε Παρασκευή, Σάββατο στις 21.00 και Κυριακή στις 19.00.

Ανταλλάξαμε αρετές, ευχαριστώ!

Βαλεντίνη Λουρμπά στη «ΒτΚ»: Το λάθος είναι μέσα μας.

«Το θέατρο “Εκάτη” έχει θητεία στο κλασικό ρεπερτόριο και βασίζεται στη δύναμη και την ακτινοβολία που εκπέμπουν οι μεγάλοι κλασικοί»

Η καταξιωμένη και σπουδαία σκηνοθέτις Βαλεντίνη Λουρμπά μιλάει στη «Βραδυνή της Κυριακής» για το θέατρο «Εκάτη», τα κριτήρια που επιλέγει τα έργα και απαντάει πού βρίσκεται το Θέατρο στην εποχή μας.

Κυρία Λουρμπά, είστε καταξιωμένη και σπουδαία σκηνοθέτις, και τη φετινή σεζόν συνεχίζετε στο θέατρό σας «Εκάτη» με δύο έργα του Ίψεν, που σκηνοθετείτε. Μιλήστε μας γι αυτά και τι υπόθεση έχουν.

«Το “Η αγριόπαπια” παρουσιάζει την ψυχική καταρράκωση μίας οικογένειας που συντηρείται με αυταπάτες, που τις συμβολίζει μία σακατεμένη αγριόπαπια που τη φυλάνε στην σοφίτα τους, και τη φροντίζουν η εγγονή Έντβιγκ και ο παππούς Έκνταλ.

Η αγριόπαπια είναι το τραγικότερο σύμβολο του ζωτικού ψεύδους. Καταρρέουν τα πάντα όταν εισβάλλει ένας ιδεαλιστής, ο Γκρέγκερς Βέρλε, και φανερώνει την αλήθεια και τους εξοντώνει. Η Γκίνα, η γυναίκα του Γιάλμαρ, ήταν ερωμένη του πατέρα του, του γερο-Βέρλε.

Αποδεικνύει πως η κόρη του η Έντβιγκ δεν είναι δικό του παιδί και έτσι έρχεται η καταστροφή. Η μικρή Έντβιγκ μαθαίνοντας την αλήθεια αυτοκτονεί. Στο “Τζον Γαβριήλ Μπόρκμαν”, o Ίψεν με ποιητικό τρόπο αναλύει την εξιδανίκευση του χρυσού δια μέσου της αγάπης.

Ο Ιωάννης Γαβριήλ Μπόρκμαν έχει κλίση στα οικονομικά και ένα έμφυτο πάθος για το χρήμα. Συναντά τις δεσποινίδες Ρέντχαϊμ. Δύο αδελφές, η μεγαλύτερη πλουσιότερη από τη μικρότερη.

Ερωτεύεται τη μικρή, που ανταποδίδει τον έρωτά του· όμως η αγάπη του χρυσού είναι το κυρίαρχο πάθος του, κι έτσι  παντρεύεται τη μεγάλη. Την ώρα που είναι έτοιμος να κάνει ένα μεγάλο οικονομικό άλμα, φυλακίζεται για κατάχρηση.

Αυτό είναι το τέλος του. Βγαίνει από τη φυλακή, κατεστραμμένος και ουσιαστικά νεκρός, και δεν θα είχε ούτε καν έναν τάφο για ν’ αναπαυθεί αν δεν υπήρχε, λόγω της φιλανθρωπίας της, η μικρή Ρέντχαϊμ.

Η σύζυγός του, μια περήφανη γυναίκα, πρέπει να ζήσει στο ίδιο σπίτι με τον καταδικασμένο καταχραστή, που την έχει ντροπιάσει».

Και την περασμένη χρονιά, Ίψεν παρουσιάσατε πάλι. Τι το ιδιαίτερο έχει ο Σκανδιναβός αυτός δραματουργός που σας συγκινεί;

«Mε δελεάζει η ικανότητά του για συλλογισμό, η τεράστια ψυχογραφική του δύναμη, τα έργα του έχουν υφή τραγωδίας, θαυμάζω την εφευρετικότητά του και τη συνθετική του δεινότητα».

Η «Αγριόπαπια» γράφτηκε το 1884. Γιατί ονόμασε το έργο έτσι; Και έχει κοινά στοιχεία με την εποχή μας;

« Η αγριόπαπια που ενδημεί σε ελώδη μέρη, ενσαρκώνει την παγιδευμένη ζωή σε όλες εκείνες τις συνειδητές ή ασύνειδες αυταπάτες, που στηρίζουν την ύπαρξη, αιφνίδιες αποκαλύψεις και γεγονότα από το παρελθόν, ανατρέπουν και διασαλεύουν την οικογενειακή ηρεμία. Είναι μία οικογενειακή τραγωδία στο διηνεκές, που αντικατοπτρίζεται η όψη της εποχής μας».

Τι μήνυμα θέλει να περάσει ο Ίψεν και τι θέλετε εσείς ως σκηνοθέτις να πάρει μαζί του φεύγοντας ο θεατής;           

«Η αλήθεια πρέπει να αποκαλύπτεται, όποιες και αν είναι οι συνέπειες, διότι, μόνο τότε, κανείς μπορεί να γίνει μεταλαμπαδευτής της ευθύνης και της ιδεώδους ζωής, αυτό νομίζω είναι το μήνυμα του Ίψεν. Το λάθος δεν είναι στους άλλους, είναι μέσα μας, αυτό  θέλω να μετουσιωθεί στο θεατή και να το ενστερνιστεί».

Στο «Τζον Γαβριήλ Μπόρκμαν» ποιο το αξιοσημείωτο στοιχείο του; Και ποιο αυτό που εσείς ως σκηνοθέτις επισημαίνετε;

«Την πτώση. Το κλέος και την παρακμή ενός υλόφρονα που ποδηγετούσε με τη δύναμή του, και βεβαίως το ιψενικό τρίγωνο και το άλυτο οιδιπόδειο».

Τι ρεπερτόριο προτιμάτε και με τι κριτήρια επιλέγετε τα έργα;

«Το θέατρο “Εκάτη” έχει θητεία στο κλασικό ρεπερτόριο και βασίζεται στη δύναμη και την ακτινοβολία που εκπέμπουν οι μεγάλοι κλασικοί, χωρίς να αλλοιώνει και να επεμβαίνει με εντυπωσιασμούς και καινοτομίες στη δύναμή και το κύρος τους.  Πρεσβεύει το σεβασμό στην ακρίβεια και την επιρροή που παράγει το άρτιο, το δομημένο, το βαθύ και το σπουδαίο που επιβάλλεται με τη μεγαλοσύνη του. Το θέατρο “Εκάτη” επιμένει σε δύσκολους καιρούς να είναι οπαδός των μεγάλων συγγραφέων και να γοητεύεται από την απολυταρχία και την ποίησή τους».

Πού βρίσκεται το Θέατρο στην εποχή μας;

«Προχωράει με το ρυθμό της εποχής, συγκεντρώνοντας τον παλμό και τις αβαθείς συγκινήσεις της.

Υπάρχει μία παραμόρφωση της πραγματικότητας στο όνομα της μορφής, υπάρχει μία κρίση συγγραφέων και σκηνοθετών που έχουν ρηξικέλευθη διάθεση και διαδρομή, θρεμμένη μόνο με την ελαφρότητα της φαντασίας.

Υπάρχει και καλό Θέατρο, με εξαιρετικούς ηθοποιούς και σκηνοθέτες, όρθιοι και μόνοι στην ερημία του θεατρικού κόσμου».

Τι συμβάλλει στην επιτυχία μιας παράστασης;

«Το ταμείο είναι ένας παντοδύναμος σφετεριστής του θρόνου της θεατρικής παράστασης».

Θα παρομοιάζατε το Θέατρο σαν πηγή ζωής;

«Εξακολουθεί να με μαγεύει, είναι ένα μάγμα ψυχικού ηφαιστείου».

Εξακολουθεί, με όσα συμβαίνουν και στο χώρο σας, Ηθοποιός να Σημαίνει Φως;

«Είναι μία έκρηξη θάμβους που ανανεώνεται με μια ιερότητα, και σου μαθαίνει να δέχεσαι τις ήττες σου με το κεφάλι ψηλά».

Πώς και πότε ξεκίνησε η αγάπη σας για το Θέατρο;

«Ήταν συναρπαστική η συγκίνηση που πολιορκούσε την εφηβεία μου, όταν έβγαινα από μία παράσταση και πήγαινα στο σπίτι περπατώντας για να αναπλάσω τις στιγμές, δίνοντας ποιητική προέκταση και μνήμη».

Για όλες τις παραστάσεις σας έχουν γραφτεί εξαιρετικές κριτικές. Τι σημαίνει για εσάς, κυρία Λουρμπά, η ανάμειξή σας με την Τέχνη, με τη Σκηνοθεσία συγκεκριμένα. Λύτρωση; Δημιουργία; Ζωή;

«Είναι εκείνη η σοβαρή εκδοχή του εαυτού μου που δεν κοιμάται ποτέ, και γίνεται πνευματική αγωνία. Είναι ζωή που γίνεται ευφροσύνη και αναπλάθεται από τον κόσμο του ονείρου, και των θεατρικών ηρώων».

Ποια ανάγκη σάς έκανε να δημιουργήσετε ένα δικό σας θέατρο στην Κυψέλη;

«Στόχος μου ήταν η ποιότητα και το υψηλό επίπεδο των παραστάσεων. Όραμά μου ήταν η ανάδειξη της ευφυΐας, του μεγέθους των μεγάλων κλασικών και το δέος που τους ακολουθεί».

Άλλα σχέδια;

«Επενδύω σε έργα, μεγαλύτερα εμού. Η ζωή έρχεται για να μας εκπλήξει».